Tính đến ngày 21/9/2026, hơn 20 ngân hàng đã công bố lãi suất cho vay bình quân tháng 8, trong đó nhiều tổ chức ghi nhận mức tăng so với tháng trước.

Diễn biến này cho thấy mặt bằng lãi suất cho vay đang chịu sức ép đi lên trong bối cảnh chi phí huy động vốn tăng và nhu cầu tín dụng được dự báo tăng tốc vào cuối năm.

LÃI SUẤT CHO VAY BÌNH QUÂN LÊN TỚI 11%/NĂM

Mức tăng lãi suất cho vay bình quân cao nhất được ghi nhận tại VIB, với 0,8 điểm phần trăm, đưa lãi suất lên 9,08%/năm. Chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất huy động bình quân tại ngân hàng này ở mức 2,34 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, VIB chưa phải ngân hàng có lãi suất cho vay bình quân cao nhất. Techcombank công bố mức lãi suất tháng 8 lên tới 11,2%/năm, tăng 0,58 điểm phần trăm so với tháng 7.

Nhóm ngân hàng có lãi suất cho vay bình quân vượt 10%/năm còn có OCB ở mức 10,94%/năm, BVBank 10,8%/năm, Viet A Bank 10,76%/năm, Vikki Bank 10,51%/năm, BaoViet Bank 10,5%/năm, TPBank 10,47%/năm, HDBank 10,4%/năm, PVcomBank 10,25%/năm và LPBank 10,19%/năm. Đáng chú ý, lãi suất cho vay bình quân tại LPBank lần đầu vượt 10%/năm sau nhiều tháng.

Trong số các ngân hàng tăng lãi suất cho vay bình quân, mức điều chỉnh dao động từ 0,02 đến 0,8 điểm phần trăm, gồm VIB, Techcombank, Viet A Bank, LPBank, Kienlong Bank, BIDV, MB, Eximbank, ACB, Saigonbank, BVBank và Bac A Bank…

Ở chiều ngược lại, Agribank, MBV, Vikki Bank và GPBank ghi nhận lãi suất cho vay bình quân giảm từ 0,01 đến 1,88 điểm phần trăm. Trong đó, GPBank giảm mạnh nhất, từ 11,34%/năm trong tháng 7 xuống còn 9,46%/năm trong tháng 8. Chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi bình quân tại ngân hàng này là 0,91 điểm phần trăm.

Trong nhóm ngân hàng quốc doanh, Vietcombank và VietinBank chưa công bố lãi suất cho vay bình quân tháng 8. Agribank giảm nhẹ 0,01 điểm phần trăm xuống 8,52%/năm, trong khi BIDV tăng 0,24 điểm phần trăm lên 7,59%/năm. Trước đó, lãi suất cho vay bình quân tháng 7 của VietinBank và Vietcombank lần lượt là 6,21%/năm và 7,4%/năm.

Theo Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay bình quân trong tháng 8 ở mức 10,7%/năm, tăng 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước và cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với lãi suất của các khoản vay được giải ngân cách đây một năm.

Đối với các khoản vay mới và khoản vay cũ còn dư nợ, lãi suất cho vay bình quân tại nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần dao động trong khoảng 8,4 - 10,7%/năm. Riêng lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên vào khoảng 4%/năm.

Các mức lãi suất do từng ngân hàng công bố được tính theo phạm vi và phương pháp riêng, không phải mức áp dụng đồng loạt cho mọi khách hàng. Lãi suất thực tế còn phụ thuộc vào mức độ rủi ro, năng lực tài chính, tài sản bảo đảm và điều kiện của từng khoản vay.

Cùng với lãi suất cho vay, lãi suất huy động cũng có xu hướng tăng. Lãi suất tiền gửi cao nhất kỳ hạn 6 - 12 tháng đã lên 8%/năm, tăng 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước. Với kỳ hạn trên 24 tháng, mức cao nhất đạt 8,1%/năm.

Trên thực tế, khách hàng mới, khách hàng có số dư tiền gửi lớn hoặc tham gia chương trình ưu đãi có thể được hưởng lãi suất cao hơn biểu niêm yết thông thường. Một số khoản tiền gửi lớn được áp dụng lãi suất thỏa thuận trên 9,7%/năm, thậm chí có trường hợp được chào gần 10%/năm, đi kèm điều kiện về quy mô tiền gửi và thời gian duy trì.

CHI PHÍ VỐN KHÓ GIẢM SÂU VÀO CUỐI NĂM

Theo nhóm phân tích tại Công ty Chứng khoán SSI, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao, các ngân hàng đang có xu hướng dịch chuyển cơ cấu tín dụng sang các khoản vay trung và dài hạn, thay vì tập trung vào cho vay ngắn hạn.

Đáng chú ý, hoạt động cho vay mua nhà có dấu hiệu chững lại, kể cả tại những ngân hàng còn dư địa tín dụng lớn và có thế mạnh trong lĩnh vực này. Theo SSI, lãi suất cho vay thả nổi phổ biến ở mức 12 - 14%/năm đang khiến chi phí vay vốn trở thành yếu tố đáng cân nhắc đối với người mua nhà.

Các nhóm phân tích cho rằng lãi suất huy động và cho vay khó giảm trong ngắn hạn, nhất là khi nhu cầu tín dụng có xu hướng tăng tốc vào những tháng cuối năm.

Theo chuyên gia của SSI và Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới có thể phải duy trì mặt bằng lãi suất hiện tại, thậm chí tiếp tục tăng nếu áp lực lạm phát kéo dài. Điều này có thể tạo thêm sức ép lên lãi suất trong nước, trong bối cảnh thanh khoản vẫn là yếu tố cần theo dõi.

Hệ thống ngân hàng hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn ngắn hạn, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn cho đầu tư hạ tầng, công nghệ và mở rộng sản xuất, kinh doanh ở mức cao. Vì vậy, các ngân hàng cần tiếp tục cân đối nguồn vốn, đặc biệt là thu hút tiền gửi trung và dài hạn.

Dù tốc độ tăng huy động vốn trong tháng 8 đã vượt tốc độ tăng tín dụng, tổng tiền gửi vẫn thấp hơn dư nợ cho vay khoảng 940.000 tỷ đồng. Quy mô tín dụng hiện vào khoảng 20,15 triệu tỷ đồng, trong khi tổng huy động vốn đạt khoảng 19,21 triệu tỷ đồng.

Khoảng cách này khiến các ngân hàng tiếp tục phải cạnh tranh để thu hút tiền gửi. Khi chi phí vốn đầu vào khó giảm, dư địa để hạ sâu lãi suất cho vay cũng bị hạn chế.

Đáng chú ý, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) lần đầu tiên tăng lãi suất trong ba năm tại cuộc họp ngày 17/9/2026 có thể tạo thêm áp lực lên tỷ giá và lãi suất trong nước. TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng khi áp lực từ đồng USD gia tăng, dư địa giảm lãi suất trong nước có thể thu hẹp do yêu cầu duy trì chênh lệch lãi suất giữa VND và USD.

Trong khi đó, tính đến cuối tháng 8/2026, có 12 ngân hàng thương mại triển khai các gói tín dụng ưu đãi với tổng quy mô khoảng 408.000 tỷ đồng theo chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

Các chương trình này chủ yếu hướng tới doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp và cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh trong những lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế như nông nghiệp - nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao, xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, chế biến - chế tạo, các dự án thuộc danh mục phân loại xanh theo quy định của pháp luật…

Theo cơ chế được công bố, lãi suất cho vay ưu đãi bằng VND phải thấp hơn tối thiểu 1 điểm phần trăm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay trong từng thời kỳ. Việc thẩm định, quyết định cho vay, phân loại nợ, trích lập dự phòng và xử lý rủi ro đối với các khoản vay vẫn được thực hiện theo quy định hiện hành.